شوالیه‌های معبد---خود باخته های فرهنگی را انتخاب میکنند -جوایز هنری استعمار
51 بازدید
تاریخ ارائه : 8/9/2014 11:01:00 AM
موضوع: جامعه شناسی

نشان «شوالیه» چیست و به چه کسانی اهدا می‌شود

نشان هنر و ادب دولتی فرانسه موسوم به «نشان شوالیه» چگونه پایه‌گذاری شد؟ دولت فرانسه این نشان را به چه رویکردهای فرهنگی و هنری اهدا می‌کند؟ کدام شخصیت‌های ایرانی تا کنون این نشان را دریافت کرده‌اند؟ گزارش ویژه مشرق به این سوالات پاسخ خواهد داد...

نشان‌ها و مدال‌هایی هستند که دولت فرانسه در مقاطع مختلف زمانی از طرف دولت فرانسه به اهالی فرهنگ و هنر یا فعالین سیاسی اهدا می‌شود. نشان شوالیه شاید نام آشناترین این نشان‌ها باشد که تا کنون چند باری هم نصیب شخصیت‌های علمی، فرهنگی و هنری کشورمان شده است. در ادامه نگاهی خواهیم داشت به تاریخچه این نشان و افرادی که تا کنون از سوی دولت فرانسه لایق دریافت عنوان "شوالیه" شده‌اند؛ و حواشی مطرح درباره آن. اگرچه جوایز بین‌المللی نظیر جایزه صلح نوبل، جوایز جشنواره‌های سینمایی مانند کن و اسکار و ... رنگ و بویی سیاسی به خود گرفته‌اند و در پیش‌برد اهداف فرهنگی-سیاسی غرب اهدا می‌شوند، اما نشان شوالیه تا کنون بیش از جوایز دیگر توانسته‌ است ماهیت هنری و فرهنگی خود را حفظ کند. نشان‌های دولتی فرانسه دولت فرانسه برای تقدیر از هنرمندان، فعالین سیاسی و عموما افرادی که به موفقیت‌های قابل تقدیری نائل می‌آیند، نشان‌های مختلفی طراحی نموده که هرساله به شهروندانی از کشورهای مختلف اعطا می‌شود. قدیمی‌ترین این نشان‌ها با عنوان نشان "لژیون دونور" (Légion d'honneur) بوده که پس از آن و با هدف تسهیل شرایط اعطای آن (و بدلیل شرایط سخت اعطای نشان لژیون دونور) نشان‌های دیگری با عنوان نشان ملی لیاقت و نشان  هنر و ادب نیز ایجاد شد.  نشان "ملی لیاقت" برای اولین‌بار در سوم دسامبر ۱۹۶۳ توسط ژنرال "شارل دوگل" رییس جمهور وقت فرانسه نام‌گذاری شد. این نشان دارای 5 درجه بوده که شامل طبقه‌بندی شوالیه، افسر، فرمانده، افسر ارشد و صلیب بزرگ می‌باشد. این نشان به کسانی اهدا می‌شود که دارای دستاوردهای نظامی و غیر نظامی برجسته ای برای دولت فرانسه باشند.   نشان ملی لیاقت (شوالیه)دلیل ایجاد نشان ملی لیاقت را می توان در دو مورد ذکر نمود: جایگزینی تمام نشان‌های دولتی فرانسه با این نشان و همچنین ایجاد نشانی که در جایگاه پایین‌تری نسبت به نشان لژیون دونور (لژیون افتخار) باشد که تنها به شهروندان فرانسوی تعلق می‌گیرد.  درجه افسر در نشان ملی لیاقت نشان دیگری که در فرانسه از سال 1957 میلادی توسط وزارت فرهنگ این کشور ایجاد گردیده نشان هنر و ادب است. این نشان به هنرمندان در  رشته‌های مختلف هنری از سراسر جهان اعطا شده و دارای سه درجه‌بندی فرمانده، افسر و شوالیه است. این نشان در جهت غنی نمودن میراث فرهنگی فرانسه ایجاد گردیده است.   نشان شوالیه هنر و ادب فرانسهاما قدیمی‌ترین نشان دولتی فرانسه یا به عبارتی مهم‌ترین آن‌ها نشان لژیون دونور یا به عبارت کامل‌تر "نشان ملی لژیون افتخار" است که در می 1802 میلادی توسط ناپلئون بناپارت بنیان نهاده شد. این نشان بالاترین نشان دولتی فرانسه بوده و مانند نشان ملی لیاقت به 5 درجه تقسیم‌بندی می‌شود. این نشان تنها به شهروندان فرانسوی تعلق گرفته و به کسانی اهدا می‌شود که خدمات فوق‌العاده‌ای در زمینه‌های نظامی و غیرنظامی به کشور خود داشته‌اند.    نشان لژیون دونور اما نکته مهم و قابل تامل آن که نشان لژیون دونور در بین جریان‌های فراماسونری نیز وجود دارد و مانند نشان اول لژیون دونور به نشان شوالیه معروف است، نشانی دقیقاً مشابه نشان شوالیه لژیون دونور با این تفاوت که در نشان فراماسونی آن، تصویر یک شوالیه معبد در میان آن حک شده است.  فلسفه نام‌گذاری نشان "شوالیه"در قرن یازده میلادی و پس از کشمکش‌های ترکان سلجوقی و خلفای فاطمی مصر بر سر سرزمین‌های غربی شامات، مسیحیان از طرف خلیفه فاطمی متهم به همدستی با ترکان شدند. در نتیجه فشار بر آن‌ها افزایش یافت و پاپ اوربان دوم غرب مسیحی را برای حمایت از مسیحیان و آزادسازی سرزمین‌های مقدس از دست مسلمین بسیج نمود. پادشاهان اروپا و فئودال‌ها نیز که مرزهایشان در اروپا تثبیت شده بود به بهانه حمایت از زائران بیت‌المقدس و مسیحیان شرق و در حقیقت برای تصرف ممالک اسلامی و ثروت‌های افسانه ای آن رهسپار فلسطین می‌شوند.  سه سال بعد بیت‌المقدس را فتح می‌کنند و دست کم 40 هزار مسلمان در شهر را قتل عام می‌نمایند.مرور خاطرات یکی از سربازان صلیبی شرکت‌کننده در این جنگ به نام ریموند، عمق جنایت‌های وحشیانه سپاه صلیبیان را نشان می‌دهد.وی در زمینه دستاوردهای این جنگ به خصوص تصرف بیت‌المقدس توسط سپاه صلیبیان به خود می‌بالد و این چنین یاداشت‌های خود را آغاز می‌کند: "مناظر شگفت‌انگیزی بود، بعضی از مردان سر دشمنان را قطع می‌کردند، برخی دیگر دشمنان را که بر روی برج بودند، هدف تیر قرار می‌دادند و برخی دیگر را شکنجه می‌کردند و در آتش می‌انداختند. در شهر پشته‌هایی از سر و دست و پا دیده می‌شد به طوری که برای حرکت باید با احتیاط از میان اجساد انسان‌ها و اسب‌ها عبور می‌کردیم. اما این پیروزی‌ها در مقایسه با آنچه که در معبد سلیمان انجام می‌گرفت، قابل مقایسه نبود. در معبد سلیمان مردان صلیبی درحالی که خون به زانوها و افسار اسب‌هایشان رسیده بود، عبور کردند. اورشلیم (بیت‌المقدس) توسط سپاه صلیبیان تصرف شد و به عنوان پایتخت آنها اعلام گردید."هسته اولیه شوالیه های تمپلر یا شوالیه های معبد که سال 1129 میلادی " شورای کلیسای تروی" به آن رسمیت داد و به حمایت از آن پرداخت ، یک گروه 9 نفری از نجیب زادگان فرانسوی بودند که علائق مذهبی شدید و پیوند عمیقی با هم داشتند و با اجازه بالدوین دوم، پادشاه اورشلیم در کوه معبد در مکان معبد ویران شده سلیمان در مسجد الاقصی مستقر شده و به همین دلیل عنوان شوالیه های معبد را برگزیدند. در بسیاری از منابع آمده است که شوالیه‌های معبد در دوران اقامت در اورشلیم با گروه مخفی یهودی که از آموزه‌های قباله پیروی می‌کردند ارتباط برقرار کرده و تحت‌تاثیر این نهاد سری قرار گرفتند که در نتیجه آن مسیحیت را رها کرده و به اجرای آداب جادوگری پرداختند. 
الیمنس لیوای، نویسنده فرانسوی کتاب تاریخ جادوگری، شواهد تفصیلی در این کتاب ارائه می‌دهد و اثبات می‌کند، شوالیه‌های معبد نخستین گام را در پذیرش تعالیم کابالا برداشتند. با پایان یافتن جنگ‌های صلیبی این شوالیه‌ها در کشورهای اروپا به ویژه در فرانسه مستقر شدند.

دریافت کنندگان نشان شوالیه همان گونه که اشاره گردید نشان ملی لیاقت و نشان هنر و ادب فرانسه به افراد غیر فرانسوی نیز هر ساله اعطا می‌شود. در خصوص نشان هنر و ادب درجه فرمانده هر ساله به حدود 20 نفر، نشان افسر به حدود 60 نفر و نشان شوالیه به حدود 200 نفر از سراسر جهان اعطا می‌شود.  درجه افسر در نشان هنر و ادب فرانسهاز میان افراد شاخصی که در سراسر جهان نشان هنر و ادب فرانسه را دریافت کرده‌اند می‌توان به کلینت ایستوود (بازیگر و کارگردان فیلم‌های وسترن امریکایی)، بروس ویلیس (بازیگر امریکایی)، شاهرخ خان(بازیگر هندی)، شکیرا (خواننده و رقاصه کلمبیایی) و لئوناردو دی کاپریو (بازیگر آمریکایی) اشاره نمود.  بروس ویلیس بازیگر آمریکایی از دریافت‌کنندگان نشان هنر و ادب فرانسه لئوناردو دی کاپریوهمچنین جرج کلونی (بازیگر آمریکایی که در کنار فعالیت‌های هنری به عنوان سفیر صلح سازمان ملل در تجزیه کشور اسلامی سودان و حضور در مناطق بحران‌زده دارفور نقش جدی بر عهده داشت)، لاتیتیا کاستا (مدل فرانسوی که در مجلات بدنام مانند ووگ بارها تصویر او منتشر و سخنگوی شرکت معروف لوازم آرایش فرانسه اورئال می باشد) نیز از افراد دیگری می‌باشند که در لیست طولانی افراد دریافت‌کننده نشان هنر و ادب فرانسه قرار دارند.    یوئل لوی رهبر ارکستر فیلارمونیک رژیم صهیونیستی که در سال 2001 نشان شوالیه دریافت نمود جرج کلونیاما در خصوص افراد ایرانی دریافت کننده این نشان ها می‌توان از پرفسور حسابی، محمدرضا شجریان، عباس کیارستمی، لیلا حاتمی، شیرین عبادی، یدالله رویایی، محسن مخملباف، پری صابری، محمد علی سپانلو و ایران تیمورتاش (دختر وزیر دربار رضاشاه پهلوی) نام برد. •محمد رضا شجریان عصر دوشنبه دوم تیرماه 93 طی مراسمی در سفارت فرانسه در تهران نشانی به نام شوالیه به محمدرضا شجریان خواننده ایرانی اهدا شد. در ضیافت شامی که به میزبانی سفیر فرانسه برونو فوشه، برگزار گردید نشان فرهنگ و هنر دولت فرانسه (شوالیه) به پاس فعالیت محمدرضا شجریان در عرصه موسیقی ایران توسط سفیر فرانسه در ایران به وی اهدا شد. در این مراسم چهره‌هایی همچون محمود دولت‌آبادی، جواد مجابی، محمد سریر، حمیدرضا نوربخش، عباس کیارستمی، لیلا حاتمی، سیمین بهبهانی و ‌شاهرخ تویسرکانی در کنار شجریان حضور داشتند. سفیر فرانسه در ایران در ابتدای این برنامه گفت: بنده در دوران جوانی چند بار برای خواننده شدن تست دادم که هر بار ناموفق بودم و نهایتا به جای خواننده دیپلمات شدم. اما بزرگترین افتخار برای من امشب رخ داد که می‌توانم بالاترین نشان هنری وزارت فرهنگ کشور فرانسه را به استادی بی‌نظیر در موسیقی ایران اهدا کنم. برونو فوشه همچنین در ادامه سخنرانی‌اش از زندگی محمد رضا شجریان از کودکی تا به امروز سخن گفت که تسلط او بر زندگی‌نامه وی با تعجب حضار همراه بود. محمدرضا شجریان نیز پس از دریافت این نشان در سخنان کوتاهی گفت: از سفیر و ملت فرانسه بابت این نشان سپاسگزارم و خوشحالم که ملت فرانسه و ایران مبادلات فرهنگی خوبی با یکدیگر دارند که امیدوارم در آینده نیز ادامه داشته باشد.•محمد علی سپانلو
سپانلو مترجم، شاعر و نویسنده دگراندیش و از جمله شرکت‌کنندگان در کنفرانس معروف برلین است.

گروه گزارش ویژه مشرق