رسول اکرم (ص) کوشید؛ ابتدا معانی عدالت را توضیح دهد، سپس مسوولان اجرای عدالت را معین کند و بعد بر اجرای عدالت نظارت کند جایگاه عدالت اجتماعی در سیره پ
67 بازدید
تاریخ ارائه : 1/31/2013 9:12:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

جایگاه عدالت اجتماعی در سیره پیامبر اکرم (ص)- اکرمی: رفتار پیامبر (ص) آموزش عملی بود/ امروز به جای شعائر اسلامی به شعارها بها داده شده است


عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز با اشاره به آیه "إِنَّ اللّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ وَإِیتَاء ذِی الْقُرْبَى وَیَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنکَرِ وَالْبَغْیِ یَعِظُکُمْ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ" درباره جایگاه عدالت اجتماعی در سیره پیامبر (ص) گفت: در قرآن مجید آیه ای داریم که بسیار جامع و کامل است به طوری که اگر هیچ آیه دیگری فرستاده نمی شد، مفهوم این آیه کافی بود. در این آیه خدا به عدل و احسان و بخشش به خویشاوندان فرمان می دهد و از فحشا و زشتکاری و ستم نهی می کند شما را پند می دهد، باشد که پذیرای پند شوید.

حجت الاسلام سیدرضا اکرمی در گفت وگو با خبرنگار شفقنا (پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه) بیان کرد: خدای متعال در این آیه 3 مورد امر و 3 مورد نهی فرموده است. دستور اول عدالت، دستور دوم احسان و دستور سوم رسیدگی به خویشاوندان و عترت پیامبر اسلام (ص) است. 3 نهی در این آیه، خودداری و اجتناب  از زشتی ها و ناهنجاری ها و ظلم به دیگران است.

او با بیان اینکه در فرهنگ محمدی به امر پروردگار متعال مبحث عدالت در همه ابعاد فکر، فرهنگ، سیاست و اقتصاد مورد توجه است گفت: علاوه بر این آیه، آیات مکرر دیگری در مبحث عدالت فردی و اجتماعی موجود است. این نشان از جایگاه والای عدالت در فرهنگ اسلام دارد.

اکرمی درباره تاکیدات پیامبر (ص) بر عدالت مداری کارگزاران اظهار کرد: رسول اکرم (ص) شخصیتی بود که اولا آنچه به دیگران امر می کرد ابتدا خود به آن عمل می کرد و از آنچه نهی می کرد، خود نیز اجتناب می کرد. او فردی خودساخته بود و فقط هدفش آموزش دادن نبود بلکه به آموزش هایش عمل می کرد.

او گفت: پیامبر (ص) وقتی وارد مدینه شد، یک سیستم و نظام اسلامی و حکومت اسلامی را تدوین کرد. سپس این سیستم را عملیاتی و به شدت از آن مراقبت کرد. اگر نماز جماعت برگزار می شد به نماز جماعت نظم و ترتیب می داد. در مورد نماز جمعه نیز این نظم و ترتیب برقرار بود. پیامبر اکرم(ص) در عملیات های دفاعی مثل جنگ بدر و احد مشورت می گرفت سپس براساس نظر و آرای دیگران عمل و فرماندهی می کرد. پیغمبر وقتی وارد مدینه شد بین قباییل پیمان به وجود آورد. بین مهاجرین و انصار پیمان اخوت به وجود آورد و این شیوه را در پیش گرفت. او سپس نتیجه گرفت باید برای حکمرانان کشورهای پیرامونی نامه نگاری کند و آنها را به اسلام دعوت کند.

او بیان کرد: در حال حاضر به شعارهای اسلامی بیشتر اهمیت داده می شود تا نظام مند کردن شعائر اسلامی. کشورها از لحاظ عمل به شعائر متفاوت هستند. در جمهوری اسلامی که امام خمینی (ره) معمار انقلاب اسلامی بود؛ ابتدا بعد از انقلاب کوشید تا ظرف یکسال همه مسایل کشور را قانونمند کند. ابتدا رفراندوم و بعد قانون اساسی را عملی کرد. سپس ریاست جمهوری و بعد مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان را تشکیل داد.

او افزود: همه این اعمال بیانگر این هستند که اندیشه امام خمینی (ره)بر عمل به شعائر و قانونمندی آنها استوار بود. این عملگرایی در برخی کشورها دیده می شود و در برخی دیگر که در حال انقلاب هستند هنوز به مرحله  عملیاتی نرسیده اند. یعنی در شعار و ظواهر هستند. نماز و قرآن می خوانند اما در عمل به آن موفق نیستند. در مسایل اقتصادی و آموزشی آن طور که باید و شاید به عمل به آموزه های پیامبر (ص) بهایی نمی دهند؛ امیدواریم اندیشه های ناب اسلام محمدی در همه کشورهای اسلامی عملی شود.

او درباره رفتار پیامبر(ص) در مواجهه با تبعیض ها و نابرابری ها اظهار کرد: پیامبر (ص) به دو شیوه با شکاف ها و فاصله های طبقاتی مبارزه کردند. ابتدا روش خودشان مبنی بر وحدت و اجتماع همگان براساس اصل برابری را در پیش گرفتند. یعنی همه در جایی جمع می شدند هیچ صدر و ذیل و بالا و پایینی مطرح نبود. یا همه در صف واحد می ایستادند و به پیامبر (ص) اقتدا می کردند، پیامبر (ص) خطابه هایی بعد از نماز جماعت راجع به احکام اسلام مانند زکات، خمس، حج  و خانواده ایراد می نمودند. کلاس های آموزشی کوتاه برگزار می کردند و هر آیه ای نازل می شد به اطلاع مردم می رساندند و توضیح عملیاتی پیرامون مفهوم آیه  می دادند. یعنی پیامبر (ص) اعمال خود را به گونه ای معرفی می کرد که آموزش عملی بود.

او تصریح کرد: عدالت را گاهی براساس مبانی علمی تعریف می کنیم. عدالت به معنای مساوی بودن نیست. فرمانده و فرمانبر براساس مسوولیت و اختیاراتی که دارند، تفاوت دارند اما از نظر انسانی تفاوت ندارند؛ هر دو بنده خدا هستند و در پیشگاه پروردگار مسوول هستند.

او در پایان گفت: وقتی که افراد مسوولیت دارند یعنی وظایفی دارند و از این نظر با دیگران متفاوت هستند. باید بین انسان و انسانیت، شخصیت و فرد تفاوت قائل شد. کسی که مومن، متقی و مسوولیت پذیر است با کسی که به هیچ یک از این ارزش ها بها نمی دهد قطعا متفاوت است. رسول اکرم (ص) کوشید؛ ابتدا معانی عدالت را توضیح دهد، سپس مسوولان اجرای عدالت را معین کند و بعد بر اجرای عدالت نظارت کند و تمام این موارد را در بحث اخلاق توضیح دهد. نباید پنداشت امام جماعت حالت برتری و بالاتری دارد بلکه در اینجا مسوولیت او مطرح است.

انتهای پیام

www.shafaqna.com/persian